Ngày 09/6/2020, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 60/KH-UBND tập trung chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp, chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý hiệu quả tội phạm hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn tỉnh. Cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, các ngành chức năng phát huy vai trò, trách nhiệm và các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia công tác phòng ngừa, tố giác tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản được duy trì thường xuyên; kịp thời thông báo những phương thức, thủ đoạn của tội phạm để người dân nâng cao ý thức cảnh giác, kỹ năng phòng ngừa đối với loại tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Song song theo đó, tỉnh luôn chú trọng việc phối hợp, kết hợp thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tội phạm và các chính sách an sinh xã hội, phát triển sản xuất, kinh doanh, xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm cho người lao động nhằm phòng ngừa tội phạm nói chung và tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản nói riêng.

Năm 2022, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn tỉnh tiếp tục diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn. Các cơ quan tố tụng trên địa bàn tỉnh đã tăng cường các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thực hiện đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh có hiệu quả với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; 100% tin báo, tố giác về tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản được tiếp nhận, xử lý đúng quy định. Khởi tố, điều tra 46 vụ án, 78 bị can về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” so cùng kỳ tăng 03 vụ án (46/43 vụ án, tỷ lệ tăng 6,52%), tăng 44 bị can (78/34 bị can, tỷ lệ tăng 56,41%). Tổng số hơn 2.000 bị hại, với số tiền bị chiếm đoạt hơn 100 tỷ đồng, trung bình thiệt hại khoảng 2,2 tỷ đồng/01 vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Đồng chí Đại tá Phạm Thành Sỹ, Giám đốc Công an tỉnh phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị đánh giá xếp loại tập thể, cá nhân lãnh đạo Công an tỉnh năm 2022

Tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn tỉnh chủ yếu sử dụng các phương thức truyền thống, xuất hiện ở nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong đó, nổi lên một số thủ đoạn sau: Lợi dụng việc chơi hụi, các đối tượng (chủ hụi) lĩnh tiền hụi của những hụi viên vắng mặt, báo khống tên của người tham gia để hốt hụi rồi thông báo bể hụi; hoặc “bán” dây hụi khống để chiếm đoạt tiền của các hụi viên; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực bất động sản, có diễn biến phức tạp, mặc dù số vụ xảy ra không nhiều, nhưng số tiền bị thiệt hại lớn (6/46 vụ, tỷ lệ 13,04%) nhưng số tiền thiệt hại lớn (hơn 65 tỷ đồng), sau khi thực hiện hành vi phạm tội, các đối tượng đã sử dụng, tẩu tán tài sản nên việc thu hồi tài sản trả lại cho bị hại gặp nhiều khó khăn do tẩu tán tài sản. Giả danh cán bộ cơ quan Nhà nước, người nhà hoặc có quan hệ với lãnh đạo để lừa “chạy án”, làm các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai... rồi chiếm đoạt tài sản (làm, sử dụng các loại giấy tờ, tài liệu giả liên quan đến quyền sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất để cầm cố, thế chấp, mua bán nhằm chiếm đoạt tài sản). Đặc biệt, nổi lên các hành vi lừa đảo liên quan đến hoạt động của các ngân hàng thương mại như: Lập hợp đồng vay mượn tiền hoặc vay tiền để đáo hạn khoản vay rồi bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản với số tiền lớn, gây nhiều bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh.

Năm qua, lực lượng Công an đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, xung kích, tập trung phòng ngừa, đấu tranh tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; làm tốt công tác xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư, định danh và xác thực thực điện tử, phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025; triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ theo dõi, nắm tình hình các trang web thông tin điện tử, trang mạng xã hội, ứng dụng điện tử... có mục đích thương mại, tìm kiếm việc làm, kinh doanh, thu hút đầu tư, kinh doanh đa cấp nghi vấn lừa đảo chiếm đoạt tài sản để kịp thời xác minh, thu thập tài liệu, xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định của pháp luật; nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về an ninh trật tự, nhất là quản lý cư trú, quản lý người nước ngoài, nắm hộ, nắm người gắn với kiểm danh, kiểm diện các loại đối tượng ở địa bàn cơ sở; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm đối với cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự; công tác cấp, quản lý giấy tờ công dân, con dấu của cơ quan, tổ chức, chủ động phòng ngừa, không để tội phạm lợi dụng hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Lực lượng cảnh sát triển khai phương án phòng chống tội phạm

Bên cạnh đó, công tác phòng ngừa, đấu tranh hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong năm 2022 có nhiều chuyển biến rõ rệt, nhiều vụ án phức tạp liên quan đến các lĩnh vực ngân hàng, đất đai được phát hiện, xử lý, đạt được đồng thuận giữa các ngành, các cấp và quần chúng nhân dân. Hoạt động phòng ngừa được tổ chức đồng bộ giữa phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ. Công tác thông tin tuyên truyền, phối hợp các sở, ban, ngành, đoàn thể, cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở được tổ chức thực hiện hiệu quả.

Việc tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm liên quan hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản được thực hiện đúng trình tự, thủ tục tố tụng. Việc thụ lý, điều tra, xử lý nhanh chóng, kịp thời đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật, góp phần răn đe, ngăn chặn tội phạm “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Tuy nhiên, với xu thế hội nhập thì ngoài tội phạm lừa đảo theo phương thức truyền thống, loại tội phạm lừa đảo với nhiều thủ đoạn mới, sử dụng công nghệ cao sẽ có chiều hướng gia tăng. Để ngăn chặn tội phạm này, tỉnh Cà Mau chỉ đạo tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

1. Tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 25/5/2020 của Thủ tướng Chính phủ về “Tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, gắn với thực hiện có hiệu quả Kết luận số 05-KL/TW ngày 15/7/2016 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 48-CT/TW của Bộ Chính trị khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới”; Chỉ thị số 28/CT-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về “Tăng cường đảm bảo an ninh, trật tự trong tình hình mới”; Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 25/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về “Tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động tín dụng đen”. Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật nói chung và tội phạm “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” nói riêng, bảo vệ quyền, lợi ích và tài sản của các cơ quan, tổ chức và Nhân dân.

2. Đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ở cơ sở với nòng cốt là lực lượng Công an, kết hợp với các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương. Làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đến đông đảo quần chúng Nhân dân, thông tin rộng rãi, kịp thời, công khai, minh bạch trong Nhân dân về các chủ trương phát triển kinh tế, an sinh xã hội, xây dựng, quy hoạch... Xây dựng, nhân rộng các mô hình có hiệu quả trong công tác phòng, chống tội phạm nhằm huy động toàn dân tham gia phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm nói chung, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản nói riêng, đặc biệt là ở địa bàn nông thôn. Kết hợp các mô hình phòng, chống tội phạm với hoạt động tuyên truyền, cảnh báo về hành vi, thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản, các chế tài xử lý, gắn với các vụ việc, vụ án cụ thể, điển hình để người dân nắm, nâng cao ý thức cảnh giác, tự phòng ngừa.

3. Chỉ đạo các cơ quan tư pháp làm tốt công tác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, điều tra xử lý các vụ án không để oan sai, bỏ lọt tội phạm. Tổ chức xét xử lưu động một số vụ án điểm liên quan đến loại tội phạm này để phòng ngừa, răn đe chung. Thường xuyên trao đổi, tập huấn cho cán bộ, công chức trong việc giải quyết các vụ án liên quan lừa đảo chiếm đoạt tài sản để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống loại tội phạm này.

4. Chỉ đạo lực lượng Công an trong tỉnh tổ chức các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, trong đó có tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; chủ động làm tốt các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với hoạt động sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Phối hợp các ngành có liên quan ngăn chặn, xử lý các hoạt động thu thập, sử dụng, phát tán, kinh doanh trái pháp luật thông tin cá nhân của Công dân. Phối, kết hợp với Sở Thông tin và Truyền thông và các sở, ngành có liên quan trong việc thanh tra, kiểm tra, xử lý các trang thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội, doanh nghiệp có các hoạt động huy động vốn, đầu tư trái phép, đổi tiền qua trung gian, quảng cáo mua bán hàng hóa, giới thiệu, quảng cáo... có dấu hiệu lừa đảo.

Trịnh Quốc Vương