Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ trương nhất quán, xuyên suốt, là sự nghiệp cách mạng trọng đại của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan của công cuộc đổi mới, phát triển đất nước và hội nhập quốc tế mà còn là sự khẳng định bản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng. Tuy nhiên, quá trình này luôn phải đối mặt với những luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch, phản động nhằm phủ nhận thành quả, làm lung lay niềm tin của nhân dân. Do đó, việc nhận diện đúng đắn, đấu tranh phản bác hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ cấp thiết, song hành cùng quá trình xây dựng và hoàn thiện NNPQXHCN.

Quang cảnh Hội nghị BCH Trung ương Đảng

1. Nhận thức đúng đắn về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam không phải là một mô hình sao chép từ bất kỳ quốc gia nào, mà được xây dựng dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phù hợp với thực tiễn và truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc Việt Nam. Các đặc trưng cơ bản của NNPQXHCN Việt Nam đã được khẳng định trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) và cụ thể hóa trong Hiến pháp năm 2013 cũng như các văn kiện quan trọng của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về "Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới".  

Các đặc trưng đó bao gồm:

- Là nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân.

- Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.  

- Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật.  

- Nhà nước tôn trọng và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; thực hành dân chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

- Do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo – đây là yếu tố đặc trưng, cốt lõi, bảo đảm nhà nước mang bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc sâu sắc, hoạt động vì lợi ích của Nhân dân.

Quang cảnh phiên họp Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh biểu quyết những quyết sách quan trọng

Trải qua gần 40 năm đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong xây dựng và hoàn thiện NNPQXHCN. Hệ thống pháp luật ngày càng được hoàn thiện, cơ bản đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, điều chỉnh các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tổ chức bộ máy nhà nước ngày càng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp ngày càng rõ ràng hơn. Thủ tục hành chính được cải cách mạnh mẽ theo hướng công khai, minh bạch, đơn giản hóa. Công tác cải cách tư pháp có nhiều chuyển biến tích cực. Quyền con người, quyền công dân ngày càng được tôn trọng và bảo đảm tốt hơn trên thực tế. Dân chủ xã hội chủ nghĩa được phát huy. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được đẩy mạnh quyết liệt, đạt nhiều kết quả quan trọng, củng cố niềm tin của nhân dân.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng và hoàn thiện NNPQXHCN vẫn còn những hạn chế, bất cập như: hệ thống pháp luật còn một số quy định chưa thống nhất, chồng chéo; việc tổ chức thi hành pháp luật có lúc, có nơi chưa nghiêm; năng lực, hiệu quả hoạt động của một bộ phận cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu; cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước chưa thật sự hoàn thiện và hiệu quả... Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tập trung giải quyết trong giai đoạn tới theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW.

2. Nhận diện và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch

Lợi dụng những khó khăn, thách thức và một số hạn chế trong quá trình xây dựng NNPQXHCN ở Việt Nam, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị trong và ngoài nước đã và đang ra sức xuyên tạc, chống phá với những luận điệu tinh vi, xảo trá. Mục tiêu của chúng là phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, hạ thấp thành tựu đổi mới, đòi xóa bỏ Điều 4 Hiến pháp, thúc đẩy "đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập", phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, gây mất ổn định chính trị - xã hội.

Đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch

Một số luận điệu sai trái, thù địch phổ biến bao gồm:

- Cho rằng "Đảng Cộng sản lãnh đạo thì không thể có nhà nước pháp quyền": Đây là luận điệu cố tình đánh đồng hoặc không hiểu rõ bản chất của NNPQXHCN Việt Nam và nhà nước pháp quyền tư sản. Ở Việt Nam, sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội là một tất yếu lịch sử, được Hiến pháp quy định, được Nhân dân thừa nhận. Sự lãnh đạo của Đảng không đứng trên pháp luật mà là yếu tố bảo đảm cho Nhà nước thực sự là của dân, do dân, vì dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Chính sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thành công của công cuộc xây dựng NNPQXHCN. Thực tế cho thấy, ở nhiều nước đa đảng, pháp quyền vẫn bị chi phối bởi các nhóm lợi ích, tham nhũng quyền lực vẫn diễn ra. Vấn đề không phải là một hay nhiều đảng, mà là đảng cầm quyền có thực sự vì lợi ích quốc gia, dân tộc và nhân dân hay không.

- Xuyên tạc về tình hình dân chủ, nhân quyền: Các thế lực thù địch thường lợi dụng các vụ việc phức tạp, nhạy cảm để vu cáo Việt Nam "vi phạm dân chủ, nhân quyền", "đàn áp bất đồng chính kiến". Họ cố tình bỏ qua những thành tựu to lớn của Việt Nam trong việc bảo đảm ngày càng tốt hơn các quyền cơ bản của công dân trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an sinh xã hội. Quyền con người, quyền công dân được ghi nhận trong Hiến pháp, pháp luật và ngày càng được cụ thể hóa, bảo đảm thực thi trên thực tế. Việc xử lý một số đối tượng vi phạm pháp luật, lợi dụng các quyền tự do dân chủ để xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân là cần thiết để bảo đảm kỷ cương, pháp luật, phù hợp với thông lệ quốc tế. Không có quốc gia nào cho phép tự do vô giới hạn, lợi dụng dân chủ để chống phá nhà nước.

- Phủ nhận tính ưu việt của mô hình NNPQXHCN Việt Nam: Họ cho rằng mô hình NNPQXHCN ở Việt Nam là "không có thực", "chỉ là hình thức", hoặc áp đặt các tiêu chuẩn của nhà nước pháp quyền tư sản để phê phán, đòi Việt Nam phải thay đổi theo mô hình phương Tây với "tam quyền phân lập" tuyệt đối. Cần khẳng định, NNPQXHCN Việt Nam là một thực thể chính trị - pháp lý đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện, với những đặc trưng riêng, phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước. Nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực thi quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp là phù hợp, bảo đảm sự vận hành thông suốt, hiệu quả của bộ máy nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Để đấu tranh phản bác hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp:

- Một là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về bản chất, nội dung, yêu cầu, thành tựu và những định hướng lớn trong xây dựng, hoàn thiện NNPQXHCN Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 27-NQ/TW. Làm cho mọi người hiểu đúng, tin tưởng vào sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền của Đảng và Nhà nước ta.

- Hai là, chủ động, kịp thời nhận diện các luận điệu xuyên tạc, sai trái trên không gian mạng và các phương tiện truyền thông. Tổ chức lực lượng, phương tiện, sử dụng tổng hợp các hình thức, biện pháp đấu tranh sắc bén, thuyết phục trên cả phương diện lý luận và thực tiễn. Cung cấp thông tin chính thống, đầy đủ, kịp thời về những thành tựu, cũng như thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế và phương hướng khắc phục trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền.

- Ba là, kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống". Cách tốt nhất để phản bác các luận điệu sai trái là không ngừng đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện NNPQXHCN trên thực tế. Tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, đẩy mạnh cải cách hành chính, cải cách tư pháp, tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền con người, quyền công dân, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa.

- Bốn là, phát huy vai trò của các cơ quan báo chí, truyền thông, các nhà khoa học, đội ngũ chuyên gia trong việc nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc để khẳng định tính đúng đắn, ưu việt của con đường xây dựng NNPQXHCN ở Việt Nam và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một quá trình lâu dài, phức tạp nhưng là con đường tất yếu để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững. Nhận thức đúng đắn và kiên định mục tiêu, đồng thời chủ động, kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch chính là góp phần quan trọng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ thành quả cách mạng, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.