Đối với Tỉnh uỷ, Ban Thường vụ, Thường trực Tỉnh uỷ (gọi chung là Tỉnh uỷ), Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh (Ban Chỉ đạo PCTNLPTC) và Ban Nội chính Tỉnh uỷ luôn xác định, việc tiếp nhận và xử lý hiệu quả đơn thư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là những cơ quan đầu não của tỉnh, nơi tiếp nhận những thông tin, phản ánh liên quan đến các chủ trương, chính sách lớn, công tác cán bộ, và đặc biệt là các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng, lãng phí tiêu cực, các vấn đề phức tạp, nhạy cảm thuộc thẩm quyền lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy hoặc thuộc chức năng, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo PCTNPLTC và Ban Nội chính Tỉnh ủy.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh nghe công dân trình bày nội dung yêu cầu tại buổi tiếp dân đột xuất (ảnh TQV)

Thời gian qua, công tác này đã được các cấp ủy, BCĐ, đơn vị quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, công tác tiếp nhận, xử lý đơn thư gửi đến các cơ quan này vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế, đòi hỏi phải có những giải pháp căn cơ, đồng bộ để nâng cao chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.

Nhìn chung, số lượng đơn thư gửi đến Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC và Ban Nội chính Tỉnh ủy có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, nhất là thời điểm có sự thay đổi người đứng đầu cấp uỷ tỉnh; qua đây, phản ánh sự tin tưởng của người dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng và công tác đấu tranh PCTNLPTC, nhưng cũng cho thấy những vấn đề bức xúc trong xã hội chưa được giải quyết triệt để ở cấp cơ sở. Nội dung đơn thư đa dạng, phức tạp, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực: (1) Khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai (thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). (2) Tố cáo hành vi tham nhũng, tiêu cực của cán bộ, công chức, đảng viên (lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nhũng nhiễu, nhận hối lộ, sai phạm trong quản lý kinh tế, đầu tư công...). (3) Khiếu nại, tố cáo liên quan đến hoạt động tư pháp (điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án). (4) Kiến nghị, phản ánh về chủ trương, chính sách, công tác cán bộ, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. (5) Đơn thư nặc danh, mạo danh, đơn gửi vượt cấp, đơn trùng lặp còn chiếm tỷ lệ đáng kể.

Quy trình tiếp nhận, xử lý được thực hiện theo quy định của Đảng (Quy định số 11-QĐi/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân; Quy chế số 04-QC/TU ngày 29/5/2019 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về trách nhiệm của Bí thư Tỉnh uỷ trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân) và pháp luật Nhà nước (Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo).

Trụ sở Tiếp công dân tỉnh Cà Mau (ảnh TQV)

Đơn thư được tiếp nhận qua nhiều kênh: Bưu điện, tại Trụ sở tiếp công dân của tỉnh, gửi trực tiếp Tỉnh uỷ, Ban Nội chính Tỉnh uỷ, … Văn phòng Tỉnh ủy, Ban Nội chính Tỉnh ủy (với vai trò là Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo PCTNLPTC) là đầu mối chính tiếp nhận, chuyển giao, phân loại đơn thư. Đơn đủ điều kiện được vào sổ theo dõi, phân loại theo nội dung, thẩm quyền giải quyết. Đơn không đủ điều kiện (nặc danh không rõ nội dung, đơn đã được giải quyết đúng pháp luật...) được lưu hoặc hướng dẫn công dân.

Từ ngày 08/3/2025 Tỉnh uỷ giao Ban Nội chính Tỉnh uỷ tham mưu xử lý 117 đơn, gồm 55 đơn yêu cầu, 18 đơn khiếu nại, 25 đơn tố cáo, 18 đơn kiến nghị, phản ánh và 01 đơn tố giác; trong đó: Lĩnh vực tư pháp 15 đơn, hành chính 38 đơn, đất đai 56 đơn, lĩnh vực khác 08 đơn. Đã tham mưu, xử lý: Hướng dẫn, trả lời 09 đơn, chuyển 37 đơn, lưu theo dõi 26 đơn và tham mưu đề xuất Bí thư Tỉnh uỷ chỉ đạo 02 đơn.

Riêng Ban Nội chính Tỉnh uỷ từ đầu năm đến nay, nhận 53 đơn, gồm 19 đơn yêu cầu, 09 đơn khiếu nại, 17 đơn tố cáo, 4 đơn kiến nghị, phản ánh và 03 đơn khác; trong đó: Lĩnh vực tư pháp 22 đơn, hành chính 20 đơn, đất đai 08 đơn, lĩnh vực khác 03 đơn. Đã tham mưu, xử lý: Hướng dẫn, trả lời 13 đơn, chuyển 25 đơn, lưu theo dõi 14 đơn, tham mưu đề xuất Thường trực Tỉnh uỷ chỉ đạo 01 đơn.

Đơn thuộc thẩm quyền của cơ quan nào thì chuyển đến cơ quan đó giải quyết. Ban Nội chính Tỉnh ủy có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc việc giải quyết của các cơ quan, đơn vị được giao. Đối với các vụ việc phức tạp, dư luận quan tâm, Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC, lãnh đạo Ban Nội chính Tỉnh ủy trực tiếp chỉ đạo xử lý hoặc yêu cầu các cơ quan chức năng báo cáo. Việc trả lời, thông báo kết quả giải quyết cho công dân được thực hiện theo quy định, tuy nhiên hình thức và mức độ chi tiết còn khác nhau.

Thời gian qua, Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC và lãnh đạo Ban Nội chính Tỉnh ủy ngày càng quan tâm, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp nhận, xử lý đơn thư; xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Nhiều quy chế, quy trình được ban hành để cụ thể hóa các quy định của Trung ương. Đã thống nhất quy trình khá rõ ràng từ khâu tiếp nhận, chuyển giao, vào sổ, phân loại, chuyển đơn, theo dõi, đôn đốc, tham mưu xử lý và báo cáo kết quả. Vai trò của Văn phòng Tỉnh ủy, Ban Nội chính Tỉnh ủy và các cơ quan tư pháp trong xử lý đơn thư theo chức năng, nhiệm vụ ngày càng được xác định rõ hơn. Cán bộ làm công tác tiếp dân, xử lý đơn thư nhìn chung có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn nhất định và có kinh nghiệm thực tiễn. Thông qua đơn thư, nhiều vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, sai phạm trong quản lý nhà nước, công tác cán bộ đã được phát hiện, chỉ đạo xử lý kịp thời, góp phần làm trong sạch bộ máy, củng cố kỷ luật, kỷ cương. Có thể nói: Đơn thư là kênh thông tin phản hồi quan trọng giúp Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC, Ban Nội chính Tỉnh ủy nắm bắt tình hình thực tế, dư luận xã hội, những bất cập trong cơ chế, chính sách để có sự lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp.

Đồng chí Phạm Thành Ngại, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì buổi tiếp công dân định kỳ (ảnh TQV)

Song song với những kết quả đã đạt được, việc tiếp nhận, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như sau: (1) Thời hạn xử lý một số đơn thư, đặc biệt là các vụ việc phức tạp, còn kéo dài so với quy định, gây bức xúc cho người gửi đơn. Việc theo dõi, đôn đốc chưa thực sự quyết liệt và hiệu quả. (2) Việc thẩm tra, xác minh một số vụ việc còn chưa sâu sát, kết luận đôi khi chưa thực sự khách quan, thuyết phục. Công tác tham mưu xử lý có lúc còn chung chung, chưa đưa ra được phương án giải quyết triệt để. (3) Vẫn còn tình trạng một vụ việc được nhiều cơ quan cùng tiếp nhận, thụ lý hoặc có sự chồng chéo, thiếu thống nhất trong chỉ đạo, xử lý giữa các cơ quan. (4) Việc thông báo, trả lời kết quả xử lý cho người gửi đơn chưa kịp thời, đầy đủ; nhiều trường hợp người dân không nhận được phản hồi hoặc phản hồi mang tính hình thức, không rõ kết quả cuối cùng. (5) Việc xác minh thông tin từ đơn nặc danh gặp nhiều khó khăn. Việc xử lý đơn tố cáo liên quan đến cán bộ lãnh đạo, quản lý đôi khi còn tâm lý e ngại, nể nang. (6) Biên chế cán bộ làm công tác này còn mỏng so với yêu cầu nhiệm vụ và số lượng đơn thư ngày càng tăng. Phương tiện, kinh phí phục vụ công tác thẩm tra, xác minh, chi trả cho cán bộ xử lý đôi khi chưa đáp ứng yêu cầu. (6) Việc ứng dụng phần mềm để quản lý, theo dõi, tổng hợp tình hình xử lý đơn thư chưa thực sự hiệu quả, chủ yếu vẫn làm thủ công hoặc qua các phần mềm quản lý văn bản đơn giản.

Nguyên nhân khách quan: Số lượng đơn thư ngày càng tăng, nội dung phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quy định của Đảng về tiếp công dân, xử lý đơn thư còn có điểm chồng chéo, chưa đồng bộ, thiếu các chế tài đủ mạnh đối với các vi phạm trong công tác này. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong xác minh, xử lý vụ việc có lúc, có nơi chưa được quan tâm, thực hiện thiếu chặt chẽ, thiếu đồng bộ. Điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí, phương tiện làm việc còn hạn chế.

Nguyên nhân chủ quan: Một vài công chức trực tiếp làm công tác tham mưu, xử lý đơn thư còn hạn chế về năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, kinh nghiệm thực tiễn; đôi khi còn thiếu tinh thần trách nhiệm, ngại va chạm. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với một số đơn vị có thẩm quyền có lúc, có nơi chưa quyết liệt; việc kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện quy trình xử lý đơn thư chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao. Tâm lý nể nang, né tránh, ngại va chạm trong xử lý các vụ việc liên quan đến cán bộ, đảng viên. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, theo dõi đơn thư chưa được quan tâm đúng mức. Công tác tổng kết, rút kinh nghiệm để khắc phục hạn chế, yếu kém chưa được thực hiện thường xuyên.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp nhận, xử lý đơn thư gửi đến Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC tỉnh và Ban Nội chính Tỉnh ủy, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

1. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, đề cao trách nhiệm người đứng đầu: Tỉnh ủy cần thường xuyên tiếp nhận thông tin, báo cáo, cho ý kiến chỉ đạo đối với công tác này và các vụ việc phức tạp, kéo dài. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của công chức, người đứng đầu các cơ quan được giao nhiệm vụ trong việc trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc xử lý đơn thư thuộc thẩm quyền. Gắn kết quả xử lý đơn thư với việc đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức hàng năm.Ban Chỉ đạo PCTNLPTC tỉnh cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò chỉ đạo xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp qua kênh đơn thư tố cáo.

2. Hoàn thiện quy chế, quy trình, làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm: Thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung, xây dựng các quy chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc tiếp nhận, phân loại, xử lý, trao đổi thông tin về đơn thư, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót. Quy định rõ hơn về thẩm quyền, trách nhiệm, thời hạn xử lý đối với từng loại đơn thư, từng cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp. Xây dựng quy trình xử lý chuẩn, khoa học. Nghiên cứu quy định cụ thể hơn về quy trình xử lý đơn nặc danh có nội dung rõ ràng, đơn tố cáo cán bộ đảm bảo khách quan, công tâm, đúng quy định.

3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ: Thường xuyên bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng phân loại, thẩm tra, xác minh, kỹ năng tham mưu, kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân, xử lý đơn thư. Bố trí đủ số lượng cán bộ có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh, kinh nghiệm làm công tác này tại Ban Nội chính Tỉnh ủy. Có chính sách đãi ngộ phù hợp để động viên, khuyến khích.

4. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, hiệu quả hơn giữa Ban Nội chính Tỉnh ủy (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo PCTNLPTC) với Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Thanh tra tỉnh, Công an tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh và các cơ quan, địa phương liên quan trong quá trình xác minh, điều tra, xử lý các vụ việc, vụ án từ đơn thư. Tổ chức các cuộc họp liên ngành định kỳ hoặc đột xuất để trao đổi thông tin, thống nhất phương án xử lý đối với các vụ việc phức tạp.

5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Xây dựng và vận hành hiệu quả phần mềm quản lý, theo dõi đơn thư dùng chung hoặc có khả năng liên thông giữa Văn phòng Tỉnh ủy, Ban Nội chính Tỉnh ủy và các cơ quan liên quan. Phần mềm cần có chức năng phân loại, cập nhật tiến độ, cảnh báo quá hạn, tổng hợp, báo cáo tự động. Nghiên cứu thiết lập kênh tiếp nhận đơn thư trực tuyến (email, cổng thông tin điện tử) một cách an toàn, bảo mật để tạo thuận lợi cho người dân.

6. Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thẩm tra, xác minh: Đảm bảo tính khách quan, toàn diện, kịp thời trong quá trình thẩm tra, xác minh. Kết luận phải rõ ràng, có căn cứ pháp lý và thực tiễn vững chắc. Đối với các vụ việc phức tạp, có thể thành lập các tổ công tác liên ngành để xác minh, làm rõ.

7. Tăng cường công khai, minh bạch và phản hồi thông tin: Thực hiện nghiêm túc việc thông báo, trả lời kết quả giải quyết đơn thư cho công dân theo đúng quy định của pháp luật, đảm bảo kịp thời, nội dung rõ ràng, cụ thể. Công khai kịp thời kết quả xử lý các vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã được kết luận (trừ những nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác) để tăng tính răn đe và củng cố niềm tin của nhân dân.

8. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát: Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo PCTNLPTC, lãnh đạo Ban Nội chính Tỉnh ủy tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất việc thực hiện quy trình, thời hạn, chất lượng xử lý đơn thư tại các bộ phận chuyên môn và các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ. Kịp thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, thiếu trách nhiệm.