Trải qua 55 năm xây dựng và trưởng thành, có nhiều thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cho phù hợp với thực tiễn trong từng giai đoạn cách mạng của nước ta, nhưng ở giai đoạn nào, ngành Nội chính Đảng cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, từng bước trưởng thành và phát triển, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Nhân dịp Kỷ niệm 55 năm Ngày truyền thống Ngành Nội chính Đảng (05/01/1966-05/01/2021), Ban Nội chính Tỉnh ủy Cà Mau sơ lược lịch sử Ngành Nội chính Đảng.

Để bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng Nhà nước và pháp luật, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng đã sớm thành lập, củng cố và kiện toàn cơ quan tham mưu của Đảng về lĩnh vực nội chính. Ngày 05/01/1966, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 133-NQ/TW thành lập Ban Pháp chế Trung ương – tổ chức tiền thân của Ban Nội chính Trung ương ngày nay.

Sau khi đất nước thống nhất, trước yêu cầu mới của cách mạng, ngày 17/9/1979, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 48-QĐ/TW quy định về chức năng, nhiệm vụ của Ban Nội chính Trung ương. Theo đó, Ban Nội chính Trung ương là cơ quan giúp Trung ương Đảng về công tác nội chính bao gồm các ngành Công an, Kiểm sát, Tòa án, Pháp chế, Thanh tra.

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; Nghị quyết số 10-NQ/TW, ngày 09/02/2007 của Hội nghị Trung ương 4 (khóa X) về đổi mới, kiện toàn tổ chức, bộ máy cơ quan Đảng, định hướng về đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị, xã hội; Ban Nội chính Trung ương hợp nhất vào Văn phòng Trung ương Đảng và thành lập Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng Ban.

Trên cơ sở Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 21/8/2006 “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí”, Hội nghị Trung ương 5 (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TW, ngày 15/5/2012 và Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/5/2012 đề ra chủ trương: Ở Trung ương, thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị, do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng Ban. Lập Ban Nội chính Trung ương, chuyển Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng về Ban này. Ban Nội chính Trung ương là cơ quan tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương, chính sách lớn thuộc lĩnh vực nội chính; đồng thời là Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng.

Ngày 28/12/2012, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 158-QĐ/TW và Quyết định số 159-QĐ/TW về thành lập và chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Ban Nội chính Trung ương. Theo Quyết định số 159-QĐ/TW, Ban Nội chính Trung ương là cơ quan tham mưu của Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương và các chính sách lớn thuộc lĩnh vực nội chính và phòng, chống tham nhũng.

Đồng chí Phan Đình Trạc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, phát biểu khai mạc Hội nghị tổng kết công tác ngành Nội chính Đảng năm 2019

Căn cứ Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25/10/2017 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, ngày 02/01/2020, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 216-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy Ban Nội chính Trung ương. Theo đó, Ban Nội chính Trung ương là cơ quan tham mưu, giúp việc của Ban Chấp hành Trung ương, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương và các chính sách lớn thuộc lĩnh vực nội chính, phòng, chống tham nhũng và cải cách tư pháp; đồng thời là cơ quan chuyên môn, nghiệp vụ về công tác nội chính của Đảng, cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng và Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương.

Ngày 06/11/1996, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra Quyết định về việc phân ranh giới hành chính và lập một số tỉnh mới, theo đó, tỉnh Minh Hải được chia tách thành 02 tỉnh là Cà Mau và Bạc Liêu. Ngày 01/01/1997, tỉnh Cà Mau được tái lập trở lại, làm việc theo đơn vị hành chính mới.

Ngay sau khi tái lập, ngày 01/01/1997, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau ban hành Quyết định số 01-QĐ/TU về việc thành lập các đơn vị hệ Đảng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể chính trị, trong đó có Ban Nội chính Tỉnh ủy. Đồng thời, ban hành Quyết định Quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Nội chính Tỉnh ủy. Theo đó, Ban Nội chính Tỉnh ủy là cơ quan tham mưu cho sự lãnh đạo của cấp ủy về công tác nội chính; có nhiệm vụ giúp Tỉnh ủy kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác nội chính, theo dõi hoạt động của Ban cán sự đảng các ngành Nội chính.

Căn cứ Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ VII (khóa VIII), ngày 21/12/1999, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quyết định giải thể Ban Nội chính Tỉnh ủy, thành lập Tổ Chuyên viên Nội chính trực thuộc Văn phòng Tỉnh ủy.

 Thực hiện Quy định số 222-QĐ/TW, ngày 08/5/2009 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan chuyên trách tham mưu giúp việc tỉnh ủy, thành ủy; ngày 22/9/2009, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quyết định số 04-QĐ/TU quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và mối quan hệ công tác của Văn phòng Tỉnh ủy. Trong đó có phòng Nội chính – Tiếp dân là bộ phận nghiên cứu, đề xuất, thẩm định, thẩm tra, phối hợp và thực hiện các nhiệm vụ khác do Văn phòng Tỉnh ủy giao về lĩnh vực nội chính, xử lý các vụ việc, vụ án nghiêm trọng, phức tạp, tiếp dân, xử lý đơn thư,…

Tập thể Ban Nội chính Tỉnh ủy Cà Mau, ngày 27/6/2020.

Ngay sau khi quán triệt Quy định số 183-QĐ/TW, ngày 08/4/2013 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương; Công văn số 155-CV/TW, ngày 08/4/2013 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc thành lập ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy; Công văn số 4553-CV/BNCTW, ngày 25/4/2013 của Ban Tổ chức Trung ương về việc thành lập ban nội chính tỉnh, thành ủy; ngày 06/5/2013, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quyết định số 866-QĐ/TU thành lập Ban Nội chính Tỉnh ủy. Ngày 16/5/2013, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 735/QĐ-UBND về việc chuyển giao tổ chức và nhân sự của Văn phòng Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng về Ban Nội chính Tỉnh ủy. Ngày 20/5/2013, Văn phòng Tỉnh ủy ban hành Quyết định số 261-QĐ/VPTU về việc chuyển giao tổ chức, nhân sự Phòng Nội chính - Tiếp dân thuộc Văn phòng Tỉnh ủy về Ban Nội chính Tỉnh ủy. Ban Nội chính Tỉnh ủy chính thức hoạt động từ ngày 01/6/2013.

Căn cứ Quy định số 183-QĐ/TW, ngày 08/4/2013 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của ban nội chính tỉnh uỷ, thành ủy trực thuộc Trung ương, ngày 16/01/2015, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định số 23-QĐ/TU về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và mối quan hệ công tác của Ban Nội chính Tỉnh ủy. Theo đó, Ban Nội chính Tỉnh ủy là cơ quan tham mưu của Tỉnh ủy mà trực tiếp, thường xuyên là Ban Thường vụ, Thường trực Tỉnh ủy về công tác nội chính và phòng, chống tham nhũng.

Trên cơ sở Quy định số 04-QĐi/TW, ngày 25/7/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc tỉnh ủy, thành ủy; ngày 18/6/2019, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định số 14-QĐ/TU về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy, biên chế Ban Nội chính Tỉnh ủy. Theo đó,  Ban Nội chính Tỉnh ủy là cơ quan tham mưu, giúp việc của Tỉnh ủy mà trực tiếp, thường xuyên là Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy về công tác nội chính, cải cách tư pháp và phòng, chống tham nhũng; là cơ quan chuyên môn, nghiệp vụ về công tác nội chính đảng; phòng, chống tham nhũng và cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp tỉnh.

Hiện nay, Ban Nội chính Tỉnh ủy gồm Trưởng Ban, 02 Phó trưởng Ban và 02 đơn vị trực thuộc: Phòng Theo dõi công tác các cơ quan nội chính, Cải cách tư pháp và Tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo và Phòng Theo dõi công tác phòng, chống tham nhũng và tổng hợp. Công chức, người lao động của Ban Nội chính Tỉnh ủy đoàn kết, nỗ lực, phấn đấu, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Nguyễn Thanh Nguyên