Chủ trì Hội nghị, đồng chí Hà Thanh Hùng, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Ban cán sự đảng, Thẩm phán cao cấp, Chánh án Toà án nhân dân tỉnh; tham dự Hội nghị gồm có: Đại diện lãnh đạo Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, Cục Thi hành án dân sự tỉnh, Phòng Cảnh sát Hình sự Công an tỉnh, thẩm phán và Trưởng đoàn Hội thẩm Toà án nhân dân hai cấp.

Đồng chí Hà Thanh Hùng, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Ban cán sự đảng, Thẩm phán cao cấp, Chánh án Toà án nhân dân tỉnh phát biểu khai mạc Hội nghị (ảnh TQV)

Theo đánh giá của Toà án nhân dân tỉnh, năm qua mặc dù số lượng các loại vụ, việc Toà án nhân dân hai cấp thụ lý giải quyết tăng hơn so với năm 2018 và tính chất vụ, việc ngày càng phức tạp, nhưng các đơn vị đã có nhiều cố gắng giải quyết đạt 89,49% (giải quyết 10.274/11.480 vụ việc; trong đó, Toà án nhân dân tỉnh giải quyết 914/1027 vụ, việc (đạt 88.99% ); Toà án nhân dân cấp huyện giải quyết 9.360/10.453 vụ, việc (đạt 89.54%)); tỷ lệ giải quyết các vụ án hình sự, vụ việc hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, hành chính và xem xét áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Toà án đạt, vượt chỉ tiêu đề ra từ đầu năm; chất lượng xét xử không ngừng được nâng cao, tỷ lệ các bản án, quyết định bị huỷ, sửa do lỗi chủ quan đều thấp hơn so với chỉ tiêu thi đua (án huỷ do lỗi chủ quan thấp hơn 0,59% (59.5 vụ chiếm tỷ lệ 0.57%); án sửa do lỗi chủ quan thấp hơn 1,66% (138 vụ, chiếm tỷ lệ 1.34%)).

Các vụ án tham nhũng, đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm được giải quyết kịp thời, nghiêm minh; áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với người chủ mưu, cầm đầu, lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản của Nhà nước; đồng thời, cũng đã áp dụng hình phạt bổ sung nhằm đảm bảo việc thu hồi tài sản của Nhà nước đã bị chiếm đoạt hoặc thiệt hại (năm qua, Toà án nhân dân hai cấp đã giải quyết sơ thẩm án hình sự đối với 11 vụ, 23 bị cáo phạm các tội tham nhũng).

Việc trả hồ sơ cho Viện Kiểm sát yêu cầu điều tra bổ sung về cơ bản bảo đảm có căn cứ, đúng pháp luật (trong năm trả hồ sơ cho Viện Kiểm sát điều tra bổ sung 36 vụ (chấp nhận 22 vụ, không chấp nhận 14 vụ)).

Công tác hoà giải tiếp tục được chú trọng và thực hiện có hiệu quả, trong năm đã hoà giải thành 5.064 vụ, việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại và lao động (đạt tỷ lệ 54.39%). Tổ chức đối thoại thành 19 vụ án hành chính (đạt tỷ lệ 33.33%).

Công tác thi hành án hình sự; miễn, giảm các khoản thu nộp ngân sách nhà nước; kiểm tra nghiệp vụ, công vụ; tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo được chú trọng thực hiện, đảm bảo quy định của pháp luật và tiếp tục đẩy mạnh. Trong năm, đã ra quyết định thi hành 983 người bị kết án, bản án quyết định đã có hiệu lực pháp luật, hoãn chấp hành án 71 trường hợp, tạm đình chỉ 06 trường hợp, bỏ trốn phải truy nã 12 trường hợp, xét và quyết định tha tù trước hạn có điều kiện cho 39 phạm nhân; xét miễn giảm các khoản thu nộp ngân sách Nhà nước theo đề nghị của cơ quan Thi hành án dân sự 247 trường hợp, với tổng số tiền trên 547 triệu đồng; qua công tác kiểm tra nghiệp vụ, Chánh án Toà án nhân dân tỉnh đã ban hành 03 văn bản kiến nghị Chánh án Toà án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm (có kết quả 01 vụ) và tổ chức rút kinh nghiệm trong công tác xét xử đối với những án huỷ, sửa do lỗi chủ quan, khách quan để rút kinh nghiệm trong công tác xét xử đối với thẩm phán Toà án nhân dân hai cấp; trong năm, Toà án nhân dân hai cấp đã nhận 151 đơn khiếu nại; đã xem xét, giải quyết 81/81 đơn thuộc thẩm quyền (đạt tỷ lệ 100%) và tiếp nhận, giải quyết 09/09 đơn tố cáo cán bộ, công chức, kết quả không có cán bộ, công chức vi phạm bị xử lý.

Về công tác tổ chức cán bộ, tiếp tục được củng cố, kiện toàn; công tác rà soát, bổ sung, điều chỉnh quy hoạch chức danh lãnh đạo Toà án nhân dân hai cấp thực hiện đảm bảo đúng quy định; công tác luân chuyển, điều động được thực hiện thường xuyên. Hiện, Toà án nhân dân hai cấp có 189/204 người, gồm 81 thẩm phán, 14 thẩm tra viên, 81 thư ký và 13 chức danh khác; về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, sau đại học 43 người, đại học 144 người, trung cấp 02 người; trình độ lý luận chính trị cử nhân và cao cấp chính trị 35 người, trung cấp chính trị 112 người.

Về số lượng, chất lượng Hội thẩm nhân dân đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ xét xử của Toà án. Tổng số Hội thẩm nhân dân hai cấp là 236 vị (cấp tỉnh 26 vị, cấp huyện 214 vị). Hội thẩm nhân dân là cán bộ đương chức 214 vị, cán bộ nghỉ hưu 22 vị, tất cả đều có trình độ, tiêu chuẩn đúng quy định. TAND hai cấp luôn tạo điều kiện để các vị Hội thẩm tham gia công tác xét xử theo quy định.

Đồng chí Trần Trọng Nhân, Uỷ viên Ban cán sự đảng, Phó Chánh án Toà án nhân dân tỉnh – Trình bày Báo cáo tại Hội nghị (ảnh TQV)

Công tác cải cách thủ tục hành chính tư pháp và thực hiện các chủ trương của Toà án nhân dân tối cao luôn được Toà án nhân dân tỉnh tập trung chỉ đạo, nhất là việc đổi mới các quy trình, thủ tục tiếp nhận và xử lý công việc, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động của Tòa án, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan, người dân tiếp cận thông tin, tra cứu hồ sơ, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, cũng như theo dõi các hoạt động của Tòa án trong công tác quản lý, điều hành hoạt động của Toà án nhân dân hai cấp được nhanh chóng, đạt hiệu quả; xây dựng ứng dụng công nghệ trong thực hiện mã hóa bản án; khai thác và sử dụng có hiệu quả hệ thống truyền hình trực tuyến thông qua các hội nghị, họp giao ban, tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm trực tuyến. Trong năm qua, Toà án hai cấp đã tổ chức 77 phiên tòa rút kinh nghiệm (tỉnh 15, huyện 62), các phiên tòa đều được chuẩn bị kỹ, Thẩm phán và Thư ký theo dõi và tổ chức rút kinh nghiệm sau khi kết thúc phiên tòa. Qua đó,đổi mới và phát huy kỹ năng điều hành phiên tòa, tăng cường tranh tụng tại phiên tòa, từng bước nâng cao chất lượng phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp. Ngoài ra, tham gia tham gia đầy đủ, nghiêm túc các cuộctập huấn định kỳ của Toà án nhân dân tối cao để cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng cho thẩm phán, thư ký, thẩm tra viên và Hội thẩm nhân dân trong việc xây dựng phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động của Toà án nhân dân hai cấp tỉnh Cà Mau vẫn còn những hạn chế, khó khăn sau:

Trong giải quyết án tuy đạt tỷ lệ cao hơn so với năm trước nhưng còn một số chỉ tiêu chưa đạt theo kế hoạch đề ra như: Tỷ lệ giải quyết án dân sự còn thấp; còn xảy ra việc tạm đình chỉ giải quyết vụ án không có căn cứ, lý do tạm đình chỉ không còn nhưng vẫn không tiếp tục giải quyết vụ án; còn xảy ra vi phạm trong việc phát hành bản án, quyết định... Quá trình thực hiện nhiệm vụ xét xử, một số Toà án nhân dân cấp huyện còn vi phạm về thủ tục tố tụng cũng như các hoạt động khác bị Viện kiểm sát hoặc các cơ quan hữu quan kiến nghị. Công tác quản lý, điều hành ở một số ít đơn vị chưa thực sự khoa học và chặt chẽ nên hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chưa cao.Vẫn còn tình trạng một số ít cán bộ, công chức thiếu rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống; tác phong làm việc thiếu tính thân thiện, niềm nở, thiếu tính tôn trọng gây bức xúc đối với người dân đến liên hệ làm việc, khởi kiện tại Tòa án, làm ảnh hưởng đến uy tín của Ngành...

Để khắc phục triệt để những hạn chế, khó khăn nêu trên; đồng thời xác định phương hướng, mục tiêu nhằm phấn đấu thực hiện trong năm 2020, ngành Toà án đề ra những nhiệm vụ trọng tâm như sau:

- Tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc các Chỉ thị, Nghị quyết, Kế hoạch của Đảng, Quốc hội và của Ban cán sự đảng Toà án nhân dân tối cao, Tỉnh ủy về công tác tư pháp và cải cách tư pháp gắn với việc thực hiện nhiệm vụ công tác của Ngành.

- Tiếp tục tập trung thực hiện tốt 14 giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng công tác xét xử. Kịp thời đưa ra xét xử những vụ án lớn, trọng điểm, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, nhất là những vụ án tham nhũng, chú trọng thu hồi tài sản tham nhũng.Tăng cường công tác phối hợp với các cơ quan hữu quan trong công tác. Phấn đấu giải quyết các loại án đạt chỉ tiêu thi đua.

-Kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức của Toà án nhân dân hai cấp, nhất là cán bộ có chức danh tư pháp. Thực hiện việc luân chuyển, điều động, chuyển đổi vị trí công tác đối với cán bộ, công chức. Đồng thời,làm tốt công tác quy hoạch các chức vụ lãnh đạo, Thẩm phán Toà án nhân dân hai cấp, đáp ứng nhu cầu công tác. Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ cho Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thẩm tra viên, Thư ký được cập nhật, bổ sung kiến thức pháp luật mới. Kết hợp tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra nội bộ, siết chặt kỷ cương, kỷ luật công vụ, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các sai phạm, tiêu cực của cán bộ, công chức.

- Đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành theo hướng phân công, phân cấp hợp lý; đổi mới phương pháp, tác phong làm việc, phát huy tính sáng tạo và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Đồng thời, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ, nỗ lực phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu đề ra,quyết tâm xây dựng ngành Tòa án thân thiện, phục vụ.

- Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Chuyên đề năm 2020 bằng nhiều hoạt động thiết thực, hành động, việc làm cụ thể của mỗi đơn vị, công chức và người lao động Toà án nhân dân hai cấp.

- Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính tư pháp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động.

Trịnh Quốc Vương