Trước hết, chúng ta hiểu và nhận thức rằng: “Tham nhũng là một hiện tượng xã hội tiêu cực tồn tại ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Tham nhũng gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nguồn lực công, xâm hại đến hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước, làm sai lệch công lý, công bằng xã hội, làm suy giảm niềm tin, cản trở các nỗ lực giảm nghèo và phát triển đất nước, xã hội hoặc của một địa phương, đơn vi. Công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) được Đảng, Nhà nước ta nói chung và Tỉnh ủy Cà Mau nói riêng xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, vừa cấp bách, vừa khó khăn, phức tạp, lâu dài”.

       Thời gian qua, cùng với những thành tựu quan trọng đạt được về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội, công tác PCTN trong tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực cả về phòng ngừa và phát hiện, xử lý các hành vi tham nhũng. Nhiều vụ án tham nhũng phức tạp, nghiêm trọng kéo dài, dư luận xã hội quan tâm được các ngành, các cấp tập trung chỉ đạo xử lý kịp thời, nghiêm minh. Tham nhũng bước đầu được kiềm chế, góp phần ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo, điều hành của Đảng bộ và chính quyền các cấp trong tỉnh.

       Đạt được kết quả trên là do quyết tâm chính trị cao, sự lãnh, chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy; sự nỗ lực của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể các cấp; các cơ quan tiến hành tố tụng hai cấp trong tỉnh; nhân dân và báo chí.

       Tuy nhiên, Công tác PCTN trong tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu, tham nhũng vẫn còn diễn ra ở nhiều lĩnh vực, kể cả lĩnh vực chính sách người có công, an sinh xã hội, giáo dục và đào tạo, đầu tư xây dựng cơ bản,.. với nhiều biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, làm cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội, gây bức xúc trong dư luận.

       Những hạn chế trên là do, cơ chế, chính sách, pháp luật về kinh tế - xã hội và công tác PCTN trên một số lĩnh vực còn nhiều sơ hở; cơ chế kiểm soát quyền lực chưa được triển khai thực hiện tốt. Mô hình tổ chức các cơ quan, đơn vị chuyên trách công tác phòng, chống tham nhũng chưa được đồng bộ, thiếu thống nhất; quyền hạn chưa tương xứng với chức năng, nhiệm vụ được giao. Chưa phát huy tốt sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong PCTN. Giữa quyết tâm chính trị của cấp ủy và chính quyền các cấp với hành động thực tế của một số ít cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức chưa đồng nhất; một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức thiếu tu dưỡng, rèn luyện, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

 

Đồng chí Phạm Anh Tuấn, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh uỷ (người đứng giữa) trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Nội chính Đảng. (Ảnh QV)

       Để tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, từng bước ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng theo Nghị quyết Đại hội XV Đảng bộ tỉnh và Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp trong tỉnh, các cấp ủy và chính quyền các cấp cần quán triệt, thực hiện tốt quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp sau:

       1. Về quan điểm:    

        Cần nhận thức sâu sắc quan điểm PCTN trong giai đoạn hiện nay, nhằm khắc phục khuynh hướng nóng vội, trì trệ, cầm chừng, thiếu kiên quyết, đó là:

        1.1. Phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài; phát hiện xử lý là trọng tâm, cấp bách. Kết hợp chặt chẽ giữa tích cực phòng ngừa, chủ động phát hiện và kiên quyết xử lý nghiêm minh, kịp thời những người có hành vi tham nhũng (làm rõ đến đâu xử lý đến đó, không cầu toàn), người bao che, dung túng, tiếp tay cho tham nhũng, can thiệp, cản trở việc chống tham nhũng; công tác đấu tranh PCTN không có vùng cấm, vùng trống, không có ngoại lệ, không có đặc quyền, bất kể người đó là ai.

        2.2. Phải tiến hành kiên quyết, kiên trì, liên tục với những bước đi vững chắc, tích cực, chủ động và có trọng tâm, trọng điểm. Gắn công tác PCTN với thực hành tiết kiệm, lãng phí; gắn PCTN, lãng phí với xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, báo chí và toàn dân.

        3.3. Thực hiện nghiêm túc và cụ thể hóa cơ chế phòng ngừa để không thể tham nhũng; cơ chế răn đe, trừng trị để không dám tham nhũng; cơ chế bảo đảm để không cần tham nhũng.

       2. Về nhiệm vụ và giải pháp:

       Một là. Tiếp tục triển khai và cụ thể hóa kịp thời các quy định, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật Nhà nước về công tác PCTN, nhất là các văn bản quy định trách nhiệm đối với tổ chức, cán bộ, đảng viên, người đứng đầu trong công tác đấu tranh chống tham nhũng và để xảy ra tham nhũng.

       Hai là. Tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh công tác thông tin, truyên truyền, phát huy hơn nữa vai trò của nhân dân, báo chí; Ban Nội chính Tỉnh ủy, các huyện ủy, thành ủy phối hợp Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ động cung cấp thông tin cho báo chí để đưa tin đúng, chính xác, kịp thời; phản bác, xử lý nghiêm việc đưa tin sai trái, xuyên tạc, không đúng sự thật, thiếu tính xây dựng, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng bộ và chính quyền các cấp.

       Ba là. Đấu tranh PCTN là cuộc đấu tranh trong mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị, đấu tranh ngay trong chính bản thân con người. Vì vậy, nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm và tính tiền phong, gương mẫu của cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, trước hết là của người đứng đầu trong PCTN. Người đứng đầu mỗi tổ chức phải nêu cao trách nhiệm, gương mẫu, đi đầu, quyết tâm, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác PCTN. Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải gương mẫu thực hiện nghiêm túc các quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước và chỉ đạo của địa phương về PCTN.

       Bốn là. Tăng cường quản lý, giám sát cán bộ, đảng viên; thực hiện nghiêm các quy định về công tác tổ chức, cán bộ phục vụ PCTN. Khắc phục những sơ hở, bất cập trong công tác cán bộ, quản lý đảng viên. Đề xuất cấp thẩm quyền ban hành quy định cụ thể về tăng thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu trong xử lý cán bộ vi phạm, khuyết điểm, nhất là cán bộ có hành vi vi phạm pháp luật về tham nhũng, lãng phí. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và bộ máy chính quyền các cấp.

       Năm là. Thực hiện nghiêm túc các quy định về kê khai, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị; kiểm tra, giám sát và kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức theo phân cấp quản lý, nhất là người có chức vụ, quyền hạn, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp trong tỉnh. Vì đây là điều kiện đầu tiên để kiểm soát quyền lực, tạo điều kiện cho các chủ thể giám sát có hiệu quả công tác PCTN, không có vùng cấm trong PCTN. Mặt khác, cụ thể hóa và triển khai thực hiện có hiệu quả quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập người có chức vụ, quyền hạn, nhất là về công khai, quản lý, kiểm tra, giám sát, xác minh bản kê khai; trách nhiệm giải trình, chế tài xử lý vi phạm trong kê khai.

        Các cấp ủy, tổ chức Đảng trực thuộc Tỉnh ủy; các sở, ban, ngành đoàn thể cấp tỉnh tổ chức quán triệt, cụ thể hóa thực hiện nghiêm túc Quy định số 08-QĐ/TU, ngày 26-7-2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về kiểm tra, giám sát việc kê khai tài sản của cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý tại cơ quan, đơn vị, địa phương theo phân cấp quản lý cán bộ.

       Sáu là. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phát hiện, xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng. Các cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp và cơ quan chức năng phải có giải pháp phù hợp, thuận lợi, an toàn để khuyến khích cán bộ, đảng viên, người dân phát hiện, dễ dàng phản ảnh, tố giác tham nhũng. Phát hiện, điều tra, xử lý tham nhũng phải “tích cực, khẩn trương; làm rõ đến đâu xử lý đến đó; không phân biệt người có hành vi tham nhũng là ai, đã có dấu hiệu tội phạm thì phải khởi tố điều tra và kết luận có tội thì phải truy tố, xét xử”.

       Về giám định tư pháp: Phải thống nhất nhận thức và đổi mới mạnh mẽ về công tác giám định, với nguyên tắc: cơ quan tư pháp phải chịu trách nhiệm quyết định cuối cùng; cái đã rõ thì kết luận điều tra, truy tố, xét xử phù hợp với thực tiễn, đúng bản chất, đúng quy định của pháp luật; những vấn đề Luật quy định phải bắt buộc giám định thì phải khẩn trương giám định, quy định rõ thời hạn hoàn thành, không dây dưa kéo dài; những vấn đề pháp luật chưa quy định hoặc chưa rõ thì các cơ quan chức năng phải có sự thống nhất để xử lý cho phù hợp thực tiễn và yêu cầu của cuộc đấu tranh PCTN, lãng phí; không lấy giám định thay cho các biện pháp điều tra khác.

       Xử lý nghiêm những người bao che, dung túng, tiếp tay cho tham nhũng; can thiệp, ngăn cản việc chống tham nhũng. Kiến nghị cấp có thẩm quyền chỉ đạo kịp thời áp dụng các biện pháp kê biên, tạm giữ tài sản, phong tỏa tài khoản và xử lý tài sản tham nhũng ngay trong quá trình thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố, xét xử. Nghiên cứu tham mưu, đề xuất Tỉnh ủy mô hình bộ máy giúp việc công tác nội chính và PCTN các huyện, thành phố Cà Mau theo hình thức kiêm nhiệm.

       Bảy là. Tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và xây dựng văn hóa tiết kiệm, không tham nhũng để ngăn chặn từ gốc nguyên nhân phát sinh tham nhũng. Thường xuyên kiểm tra, giám sát và thực hiện các giải pháp phòng ngừa tham nhũng ngay trong các cơ quan chống tham nhũng. Phát huy vai trò, nêu cao trách nhiệm của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên, nhân dân và cơ quan truyền thông, báo chí; xây dựng, thực hiện tốt quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp; phê phán, lên án, đấu tranh với tham nhũng; trọng liêm sỉ, danh dự, biết xấu hổ khi bản thân và người thân tham nhũng, lãng phí.

       Tám là. Tiếp tục xây dựng, ban hành quy chế mới và điều chỉnh, bổ sung các quy chế phối hợp đã ban hành giữa Ban Nội chính Tỉnh ủy với các cơ quan, đơn vị, địa phương cho phù hợp quy định và thực tiễn. Các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử, Ủy Ban Kiểm tra hai cấp xây dựng quy chế phối hợp và chủ động trao đổi thông tin, cung cấp tài liệu và phân công cán bộ tham gia ngay từ khi xử lý, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm nhằm thống nhất quan điểm, định hướng giải quyết trong quá trình tố tụng.

Phạm Anh Tuấn

Uỷ viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh uỷ Cà Mau