Trong các tác phẩm của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần đề cập đến những tiêu cực nảy sinh trong nội bộ Đảng, chính quyền và trong xã hội. Người không dùng trực tiếp các khái niệm “suy thoái” tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, nhưng đã đề cập đến rất nhiều căn bệnh khác nhau thể hiện sự suy thoái đó.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ những dấu hiệu suy thoái về tư tưởng chính trị, trước hết là những biểu hiện phai nhạt lý tưởng cách mạng. Ngay từ tháng 10/1947, hai năm sau khi giành được chính quyền, Người đã yêu cầu cán bộ, đảng viên sửa đổi lối làm việc, chỉ rõ phải đấu tranh với những hiện tượng thờ ơ trước những nhận thức lệch lạc, quan điểm sai trái: “Nghe những lời bình luận không đúng, cũng làm thinh, không biện bác. Thậm chí nghe những lời phản cách mạng cũng không báo cáo cho cấp trên biết. Ai nói sao, ai làm gì cũng mặc kệ”. Người phê phán những đảng viên dao động, thiếu lý tưởng cách mạng: “Nếu chỉ có công tác thực tế, mà không có lý tưởng cách mạng, thì cũng không phải là người đảng viên tốt. Như thế, chỉ là người sự vụ chủ nghĩa tầm thường”.

 

Sinh hoạt chuyên đề Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị 

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng phải chống cái thói xem nhẹ học tập lý luận. Vì không học lý luận thì chí khí kém kiên quyết, không trông xa thấy rộng, trong lúc đấu tranh dễ lạc phương hướng, kết quả là “mù chính trị”, thậm chí hủ hóa, xa rời cách mạng”. Người kiên quyết chống những nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác-Lênin, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Người nói: “Trong Đảng ta hiện nay còn có nhiều người chỉ biết vùi đầu suốt ngày vào công tác sự vụ, không nhận thấy sự quan trọng của lý luận, cho nên còn có hiện tượng xem thường học tập hoặc là không kiên quyết tìm biện pháp để điều hòa công tác và học tập”. “Có một số đồng chí không chịu nghiên cứu kinh nghiệm thực tế của cách mạng Việt Nam. Họ không hiểu rằng: Chủ nghĩa Mác-Lênin là kim chỉ nam cho hành động, chứ không phải là kinh thánh. Vì vậy, họ chỉ học thuộc ít câu của Mác-Lênin, để lòe người ta. Lại có một số đồng chí khác chỉ bo bo giữ lấy những kinh nghiệm lẻ tẻ. Họ không hiểu rằng lý luận rất quan trọng cho sự thực hành cách mạng. Vì vậy, họ cứ cắm đầu nhắm mắt mà làm, không hiểu rõ toàn cuộc của cách mạng”. Người kiên quyết chống những biểu hiện không chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức của Đảng; sa sút ý chí phấn đấu, không gương mẫu trong công tác: “Vô kỷ luật, kỷ luật  không nghiêm”.

Trong tự phê bình, phê bình, Người kiên quyết chỉ ra và đấu tranh với những biểu hiện không dám nhận khuyết điểm; khi có khuyến điểm thì thiếu thành khẩn, không tự giác nhận kỷ luật: “Thái độ của một số khá đông cán bộ là: Đối với người khác thì phê bình đứng đắn, nhưng tự phê bình thì quá “ôn hòa”. Các đồng chí ấy không mạnh dạn công khai tự phê bình, không vui lòng tiếp thu phê bình-nhất là phê bình từ dưới lên, không kiên quyết sửa chữa khuyết điểm của mình… Người cũng chỉ ra nhiều biểu hiện lợi dụng phê bình để nịnh bợ, lấy lòng nhau hoặc vu khống, bôi nhọ, chỉ trích, phê phán người khác với động cơ cá nhân không trong sáng: “Khi phê bình ai, không phải vì Đảng, không phải vì tiến bộ, không phải vì công việc, mà chỉ công kích cá nhân, cãi bướng, trả thù, tiểu khí”. “Phê bình là cốt giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, cho nên thái độ của người phê bình phải thành khẩn nghiêm trang, đúng mực. Phải vạch rõ vì sao có khuyết điểm ấy, nó sẽ có kết quả xấu thế nào, dùng phương pháp gì để sửa chữa. Thuốc phải nhằm đúng bệnh. Tuyệt đối không nên có ý mỉa mai, bới móc, báo thù. Không nên phê bình lấy lệ. Càng không nên “trước mặt không nói, xoi mói sau lưng””.

Hồ Chí Minh chỉ ra và kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện nói trong hội nghị khác, nói ngoài hội nghị khác: “Lại có những người trước mặt thì ai cũng tốt, sau lưng thì ai cũng xấu. Thấy xôi nói xôi ngọt, thấy thịt nói thịt bùi. Theo gió bẻ buồm, không có khí khái”. Người phê phán những biểu hiện duy ý chí, áp đặt, bảo thủ, chỉ làm theo ý mình; không chịu học tập, lắng nghe, tiếp thu ý kiến hợp lý của người khác: “Tự cho mình là cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết”. “Tự kiêu tức là cho mình việc gì cũng thạo, cũng làm được. Việc gì mình cũng giỏi hơn mọi người. Mình là thần thánh, không cần học ai, hỏi ai”. Người chỉ ra: “Trong Đảng ta có một số không ít đồng chí mắc bệnh công thần, cho rằng mình đã tham gia cách mạng lâu năm mà tự kiêu, tự mãn. Hoạt động cách mạng lâu năm là tốt, nhưng phải khiêm tốn học tập để tiến bộ mãi”.

Kiên quyết chống những biểu hiện tham vọng chức quyền, không chấp hành sự phân công của tổ chức; kén chọn chức danh, vị trí công tác, mà Hồ Chí Minh gọi là: “Bệnh hiếu danh - Tự cho mình là anh hùng, là vĩ đại. Có khi vì cái tham vọng đó mà việc không đáng làm cũng làm. Đến khi bị công kích, bị phê bình thì tinh thần lung lay. Những người đó chỉ biết lên mà không biết xuống. Chỉ chịu được sướng mà không chịu được khổ. Chỉ ham làm chủ tịch này, ủy viên nọ, chớ không ham công tác thiết thực”.

Người yêu cầu: “Phải khắc phục bệnh cá nhân chủ nghĩa, bệnh công thần, óc địa vị. Nó đẻ ra nhiều cái xấu như xích mích, kèn cựa giữa cán bộ và giữa đảng viên, không ai phục ai, không giúp đỡ nhau, không cộng tác chặt chẽ với nhau. Bệnh cá nhân còn dẫn đến tệ bảo thủ, quan liêu, tham ô, lãng phí, sợ khó, sợ khổ, thấy khó khăn thì đâm ra tiêu cực, bi quan”, từ đó dẫn đến những biểu hiện chọn nơi có nhiều lợi ích, chọn việc dễ, bỏ việc khó; không sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở nơi xa, nơi có khó khăn. Thậm chí còn tìm mọi cách để vận động, tác động, tranh thủ phiếu bầu, phiếu tín nhiệm cho cá nhân một cách không lành mạnh. “Không phục tùng mệnh lệnh, không tuân theo kỷ luật. Cứ làm theo ý mình”.

2. Thực trạng về tư tưởng chính trị của cán bộ, công chức Ban Nội chính Tỉnh ủy

Ưu điểm:

Chi ủy Ban Nội chính Tỉnh ủy đã tổ chức triển khai, quán triệt sâu rộng Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; Chỉ thị 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến tất cả cán bộ đảng viên trong đơn vị. Hằng năm từng đồng chí đảng viên đều xây dựng bản cam kết phấn đấu rèn luyện để học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Ngoài ra Chi ủy còn biên tập sổ tay phát đến từng cán bộ, đảng viên, giúp cho họ nhận diện những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ để từ đó có biện pháp phòng, tránh.

Qua công tác nhận xét, đánh giá hằng năm đã thể hiện: Tất cả đảng viên thuộc Chi bộ Ban Nội chính tỉnh ủy đều trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của Đảng; chấp hành, tuyên truyền, vận động gia đình và nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; chấp hành tốt việc học tập các nghị quyết, chỉ thị, tham gia đầy đủ các đợt sinh hoạt chính trị để nâng cao bản lĩnh chính trị, nhân sinh quan cách mạng.

Các đảng viên đều có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, luôn phát huy tính tiền phong, gương mẫu của người đảng viên; có tinh thần cầu thị, lắng nghe, tiếp thu sửa chữa khuyết điểm và đấu tranh với các biểu hiện quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; có ý thức xây dựng địa phương, cơ quan, đơn vị và giữ gìn đoàn kết nội bộ. Chấp hành nghiêm sự phân công của tổ chức; thực hiện tốt quy định về những điều đảng viên không được làm và các nội quy, quy chế của địa phương, cơ quan, đơn vị. Trong công việc luôn năng động, sáng tạo; phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, đúng nguyên tắc; có tinh thần hợp tác, giúp đỡ đồng chí, đồng nghiệp.

 Việc tự phê bình và phê bình đã được Chi ủy và Lãnh đạo Ban luôn đặc biệt quan tâm. Đơn vị đã tạo điều kiện tốt nhất để từng cán bộ, đảng viên phát huy dân chủ, mạnh dạn, thẳng thắng trong việc nhìn nhận khuyết điểm của mình và góp ý phê bình với người khác. Chính vì vậy hiệu quả công tác này trong thời gian qua được phát huy. Tất cả cán bộ, đảng viên trong đơn vị đã thấy rõ khuyết điểm của mình và của đồng chí mình để từ đó có kế hoạch khắc phục sửa chữa trong thời gian nhanh nhất.

Kết quả nhận xét, đánh giá hàng năm, tất cả các đảng viên thuộc Chi bộ Ban Nội chính Tỉnh ủy đều không có các biểu hiện về “suy thoái tư tưởng chính trị”.

Hạn chế, tồn tại:

Tuy chưa có những biểu hiện cụ thể về “suy thoái tư tưởng chính trị” nhưng vẫn còn một số ít đảng viên trong đơn vị chưa nghiêm túc trong việc học tập, quán triệt Nghị quyết của Đảng; chưa thường xuyên và chủ động nghiên cứu chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; chưa chịu khó tự giác học tập để nâng cao trình độ lý luận và chuyên môn nghiệp vụ. Cá biệt vẫn còn có đảng viên có thái độ lơ là trong công tác dẫn dến hiệu quả, chất lượng công việc chưa cao.

Những tồn tại, hạn chế trên đây có nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chính là do bản lĩnh chính trị của một số ít đảng viên chưa thật sự vững vàng, còn bị chi phối bởi điều kiện khách quan tác động.

Sinh hoạt chuyên đề Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị 

3. Nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới

Để việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về “phòng chống suy thoái tư tưởng chính trị” đạt được hiệu quả cao trong thời gian tới, Chi ủy và từng đồng chí đảng viên của Ban Nội chính cần thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu dưới đây:

Một là, tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, giúp cho họ nhận thức sâu sắc hơn những nội dung cơ bản và những giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh làm nền tảng tinh thần để mọi cán bộ, đảng viên vận dụng sáng tạo vào công tác được giao. Mọi cán bộ, đảng viên phải nghiêm túc học tập, quán triệt Nghị quyết của Đảng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; tự giác học tập để nâng cao trình độ lý luận và chuyên môn nghiệp vụ  để phòng chống có hiệu quả việc suy thoái về tư tưởng chính trị.

Hai là, nêu cao tinh thần, trách nhiệm trong công tác tự phê bình và phê bình theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Từng cán bộ, đảng viên tự liên hệ, tự soi mình để có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục có hiệu quả.

Ba là, tất cả các cán bộ, đảng viên phải tuyệt đối chấp hành nghiêm túc sự phân công, điều động của tổ chức. Đối với tổ chức phải tạo mọi điều kiện cho cán bộ, đảng viên phát huy năng lực, sở trường của mình hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào chương trình, kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết và nội dung sinh hoạt thường xuyên của chi bộ, gắn với các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước, với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan.

Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với phòng chống suy thoái tư tưởng chính trị; lấy kết quả vận dụng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh làm một trong những tiêu chuẩn đánh giá, bình xét, phân loại cán bộ, đảng viên và tổ chức Đảng hằng năm.

Nguyễn Minh Phụng